- 1Pazarcik Devlet Hastanesi, Göz Hastaliklari Klinigi, Kahramanmaras, Türkiye
- 2Kahramanmaras Sütçü Imam Üniversitesi Tip Fakültesi, Göz Hastaliklari Anabilim Dali, Kahramanmaras, Türkiye
Corresponding Author: Pterjium hastalarinda tutulan gözlerde kizariklik, yanma, batma, sulanma, kasinma, isik yansimalari gibi sübjektif sikâyetler siktir. Lezyon büyüdükçe pterjiumlu gözde kozmetik görünüm bozulur, astigmatizma artar ve daha ileri evrede optik aksin kapanmasiyla objektif belirtiler yani görme keskinliginde azalma belirginlesir.15 Baslangiç evrelerde hastalari rahatlatabilen medikal tedavi, özellikle kozmetik görünümün bozulmasi ve görme keskinliginin azalmasiyla yetersiz kalir ve cerrahi tedavi gereksinimi dogar. Cerrahi tedavi sonrasi en önemli sorun nükstür. Nüks gelisimini önlemek için farkli cerrahi yaklasimlar ortaya konmasina ragmen tamamen basarili bir yöntemde fikir birligine varilamamistir. Nüks gelisen hastalarda tekrari gereken cerrahi ve bunun beraberinde gelisebilen olasi komplikasyonlar, skarlar ve tedavilerde ki ekonomik giderler, bu dokunun olusmasinda etkili faktörlerin analizini ve bu faktörlere karsi alinacak tedbirleri önemli hale getirmistir. Avustralya’da yapilan bir çalismada pterjiumun yilik bazda muayene ve medikal tedavi giderlerinin 3,2 milyon $, cerrahi tedavi giderlerinin 4,8 milyon $ oldugu belirtilmistir.16 Pterjium prevelansinin %1,1-%23,4 oldugunu belirten çalismalar mevcuttur.14,17-19 Pterjium prevalansi Amerika Birlesik Devletleri’nde %2-7, Avustralya’da %1,1, Pekin’de %3, Tahran’da %1,3, Myanmar’da tek gözde %19,6, her iki gözde %8, Endonezya’da tek gözde %10, her iki gözde %4,1 saptanmistir.20-25 Bizim çalismamizda bu oran %7,8 idi. Literatürlerde pterjiumun günese açik alanlarda çalisan ve risk faktörleriyle daha çok karsilasan bazi meslek gruplarinda daha sik saptandigi belirtilmektedir.3,7,11-14 Biz de çalismamizda pterjiuma özellikle çiftçi ve tarim isçilerinde daha sik rastladik. Çiftlik çalisanlari ve tarim isçileri çalisma ortamlarinda toz, kum, alerjik maddeler, rüzgâr, günes, su, böcekler gibi gözleri tahris eden durumlarla bir aradadirlar.26,27 Bu yabanci nedenler enfeksiyonlara, alerjik reaksiyonlara, göz tahrislerine, kornea ve gözün diger travmalarina neden olabilir.28 Kronik tahris ve günes, pterjium ve katarakt olusumuna neden olabilir. (28) Ayrica ultraviyole isinlarina sik maruziyetin p53 geni mutasyonuna ve sonuçta pterjiuma neden oldugunu belirten makaleler mevcuttur.2,4,12,13,29-31 Çalismamizda özellikle açik alanda geçirdigi zaman dilimi fazla olan çiftçi ve tarim isçilerinde günes gözlügü kullanan hastamiz yoktu ve bu hastalarimizin %50’sinden fazlasi günesten korunmak için sapka veya posu kullanmiyordu. Ayrica bu hastalarimizin %80’inden fazlasinin yaz aylarinda ve günesli günlerde ortalama olarak 8,5 saat dis ortamda çalistigini gözlemledik. Çalismamiza aldigimiz çiftçi ve tarim isçilerinin günes gözlügü kullanmamalari, açik alanda uzun süreli çalismalari, yogun ultraviyole isinlarina, tozlara ve mikroirritanlara maruz kalmalari pterjium sikligini arttirmaktadir. Çalismamizda ki ev hanimlarinin ev içindeki alerjenlere ve temizlik malzemelerine kronik maruziyetinin pterjium dokusu olusmasinda önemli bir faktör oldugunu düsünmekteyiz. Ayrica çalismamizda ev hanimlarinda saptadigimiz görece oransal yüksekligi çalismayi yaptigimiz sahanin kirsal kesimde olmasina, sahanin iklim yapisinda yaz mevsiminin uzun sürmesinden ultraviyole isinlarina daha yogun maruz kalmalarina ve özellikle tarim alanlarinin fazlaligi nedeniyle toz, kum, alerjik maddeler, böcekler gibi travmatik nedenlerle sik karsilasmalarina baglamaktayiz. Khoo ve ark.nin32 Singapur’da yaptiklari bir vaka kontrol çalismasinda günde ortalama olarak 4,6 saat dis ortamda günes isigina maruz kalan çalisanlarda pterjium olusum riskinin arttigi istatistiksel olarak saptanmistir. Mackenzie ve ark.nin10 Avustralya’da yaptiklari 278 olgulu bir vaka kontrol çalismasinda, pterjium olusma riskinin dis ortamda ve açik havada çalisan insanlarda çalismayanlara göre 4 ila 11 kat daha fazla oldugu gösterilmistir. Gazzard ve ark.nin25 Endonezya’da yaptiklari genis serilik bir çalismada özellikle uzun yillar açik havada çalisanlarda veya aktivitede bulunanlarda pterjium sikliginin arttigi istatistiksel olarak saptanmis ve bunun günes isinlariyla sik karsilasma nedeniyle olabilecegi sonucuna varilmistir. Ukponmwan ve ark.nin33 Nijerya’da yaptiklari bir çalismada pterjium ve pinguekula sikligi, iç ortamda çalisanlar ve motosiklet ile servis yapanlar arasinda kiyaslanmistir. Motosiklet ile servis yapanlarda pinguekula sikligi %25,7, pterjium sikligi %12,5 bulunmustur. Iç ortamda çalisanlarda ise bu oranlar sirasiyla %21,1 ve %7,9 bulunmustur. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamli bulunmustur. Mathur ve ark.’nin34 Hindistan’da 304 salamura isçisi, 561 kuru tuz isçisi ve 304 adet kontrol grubu bireyinden olusan bir vaka kontrol çalismalarinda salamura tuz isçilerinde pterjium prevalansi %21 saptanmis, fakat ayni çalismadaki kuru tuz isçileri (%9,1) ve kontrol grubunda (%9,2) farkli degerler saptanmistir. Iki kat yüksek çikan pterjium prevelans degerlerinin, salamura isçilerinin yansiyan isiga daha fazla maruz kalmalari nedeninin etkili oldugu düsünülmüstür. Taylor ve ark. nin35 Kuzey Karolina’da latin göçmeni olan tarim isçilerinde yaptiklari bir çalismada, yasin pterjiumla anlamli sekilde iliskili oldugu saptanmistir. Bizim çalismamizda da tarim isçileri ve çiftçilerde ve serbest meslek sahibi olan kisilerde yas arttikça pterjium görülme oraninin arttigini saptadik. Çalismamizda pterjium dokusuna en sik tarim isçileri ve çiftçilerde rastladik. Yas ilerledikçe tarim isçileri ve çiftçilerde ve serbest meslek grubunda pterjium görülme oraninin arttigini istatistiksel olarak saptadik. Ayrica tarim isçileri ve çiftçiler meslek grubunda pterjium dokusunun daha uzun oldugu ve aralarindaki iliskinin anlamli oldugunu istatistiksel olarak saptadik. Daha farkli cografyalarda ve iklim sartlarinda farkli meslek gruplari öne çikabilir. Çünkü pterjium dokusu olusmasinda ki esas faktörler gün isigina maruz kalinarak geçirilen yasam oraninin yüksekligi, kisinin yasi, ultraviyole isinlarindan koruyucu materyal kullanmama ve kronik tahristir. Meslekler bu faktörlerle karsilasma oranlarini belirlemede etkilidirler. Özellikle kirsal kesimde ve dis ortamda çalisan meslek gruplarinda günesin etkilerinden korunmak için günes gözlügü ile beraber yeterli büyüklükte sapka kullanilmasinin pterjium insidansini düsürecegini düsünmekteyiz. Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Emre Gümüs, Pazarcik Devlet Hastanesi, Göz Hastaliklari Klinigi, Kahramanmaras, Türkiye Gsm: +90 344 311 31 39/1319 E-posta: dr.emregumus@hotmail.com Gelis Tarihi/Received: 12.11.2012 Kabul Tarihi/Accepted: 14.02.2013
The statements, opinions, and data contained in articles published in this journal are solely those of the individual author(s) and contributor(s) and do not necessarily reflect the views of the journal, its editors, editorial board, owner, or Galenos Publishing House.
Neither the journal nor Galenos Publishing House endorses or recommends any commercial product, process, service, institution, or organization that may be mentioned or advertised in the journal. The publication of advertisements, product information, or links to external websites does not constitute endorsement or approval by the journal or the publisher.
The journal, its editors, editorial board, owner, and Galenos Publishing House make reasonable efforts to ensure the accuracy and integrity of published content; however, they cannot be held responsible for errors, omissions, or any consequences arising from the use of information contained in the journal, to the extent permitted by applicable law.
Information published in the journal is intended for scientific and educational purposes and should not be considered a substitute for professional medical advice, diagnosis, or treatment. Readers should consult appropriately qualified healthcare professionals regarding individual medical conditions or treatment decisions.
External links are provided for informational convenience only. The journal and Galenos Publishing House are not responsible for the availability, accuracy, content, privacy practices, or policies of external websites.