- 1Fatih Sultan Mehmet Egitim Ve Arastirma Hastanesi, Göz Hastaliklari, Istanbul, Türkiye
Corresponding Author: Göz yaralanmasi ile gelen tüm hastalarda GIYC’den her zaman süphe edilmeli, ayrintili öykü alinmali ve gonyoskopiyi de içeren iyi bir klinik muayene yapilmalidir. Bu hastalarin adli vaka olarak kaydedilmesine dikkat edilmeli, muayene bulgulari, yapilan islemler, prognoz ayrintili olarak hastanin dosyasina yazilmalidir. Taniya yardimci olmasi için yabanci cisim biyomikroskopik muayenede görülse dahi olabilecek diger yabanci cisimlerin ekarte edilmesi için uygun görüntüleme çalismalari yapilmalidir. Iridokorneal açiya yerlesen yabanci cisimlerin tani ve tedavisi güçtür. GIYC’nin ön kamara açisina yerlesmesi son derece nadir olup %1 oraninda görülmektedir. Iridokorneal açiya yerlesen cisimler genellikle metaliktir. Kronik iridosiklit varligi, sinirli kornea ödemi, keratit, unilateral katarakt ve hipertoni açida GIYC süphesi uyandirmalidir.1 GIYC’ler bazen çok küçük olmalari, yüksek hizla çarpmalari, gözde çok az rahatsizlik ve hasar yapmalari nedeniyle teshisleri atlanabilir ya da gecikebilir.5 Cerrahi tedaviden önce hastanin öyküsüne ve muayene bulgularina göre uygun görüntüleme yöntemi seçilmeli, GIYC’nin yeri, derinligi ve tipi belirlenmelidir. Bunun için direk radyografi, ultrasonografi (USG), ultrasonikbiyomikroskopi (UBM), bilgisayarli tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi yöntemler kullanilmaktadir. Direk radyografi ucuz ve uygulanmasi kolay oldugundan ilk yapilan görüntüleme yöntemidir. Fakat yabanci cisimleri göstermede yetersiz kaldigina dair çok sayida olgu sunumu yayinlanmistir.6 B-scan USG, ön segmenttekiGIYC’lerin tanisinda fazla kullanilmamaktadir. USG özellikle non-radyoopak cisimlerin (cam, plastik, organik madde) tanisi ve lokalizasyonunu göstermede yararlidir.5 Açik glob yaralanmalarinda kullanimi sakincali oldugundan ancak yara yeri kapatildiktan sonra uygulanabilir. UBM ise açida, iris arkasinda ve siliyer cisimde yerlesen GIYC’leri degerlendirmede çok iyi sonuçlar vermektedir. UBM ön segmentteki küçük, non-metalik GIYC’leri bulma ve lokalizasyonunu belirlemede B-scan USG, BT ve MRG’den üstündür.2 GIYC’lerin tanisinda BT en iyi yöntemdir. 0,06 mm3 üzerindeki GIYC’leri göstermede %100, 0,06 mm3 altindaki GIYC’leri göstermede %45-%65 duyarliliga sahiptir. BT çekiminde sayet ince kesitler alinmazsa plastik hatta metalik yabanci cisimler gözden kaçabilir. Ahsap cisimler havaya benzer görüntü vererek tanida atlanabilir. Spiral BT’ler daha iyi görüntü saglarlar, çekim süreleri kisadir, 1 mm’lik incelikte kesitler alirlar ve 0,048 mm3’den küçük yabanci cisimleri dahi saptayabilirler.2,6 MRG yumusak dokularin, bitkisel maddelerin, cam ya da plastik gibi yabanci cisimlerin ayrimini çok iyi yapmasina ragmen metalik cisimlerde kullanilmamalidir. Çünkü metalik cisimleri yerlerinden ayirip hareket ettirerek doku yaralanmalarina neden olabilir.1 GIYC’lerin zamaninda ve dogru bir teknikle çikarilmasi, cerrahi manipulasyonun kolayligi, olusacak travmanin en aza indirilmesi, iyi bir anatomik ve görsel sonuç için önemlidir.7 GIYC’lerin çikarilmasinda göz içi magnet ya da forsepsler kullanilir. Açidaki, iristeki ve lensteki yabanci cisimler genellikle limbalinsizyonla disari alinir. Açi bölgesindeki yabanci cisimler 1 mm’den küçükse tam karsidaki kadrandan girilerek gonyolens yardimiyla çikarilir. Demir, bakir, toksik ve inflamatuar cisimler ile yüksek enfeksiyon riski tasiyan bitkisel maddeler acilen çikarilmalidir. Cam gibi inert maddeler iyi tolere edilebildikleri için yerlerinde birakilabilirler.1 Delici göz yaralanmalarinda endoftalmi riski nedeniyle oral, parenteral, güçlendirilmis damla, subkonjonktival ya da intravitreal antibiyotik tedavisine hemen baslanmalidir. Yabanci cisim çikarildiktan sonra enfeksiyon ajaninin tespitine yönelik kültür yapilarak sonuçlarina göre tedavi yeniden düzenlenmelidir.1 Tetanozprofilaksisi mutlaka yapilmalidir. Bir çok çalismada GIYC içeren göz yaralanmalari sonrasi endoftalmi görülme insidansi %4,7 ile %13,3 araliginda bildirilmistir. 6 Hastayi endoftalmiden korumak, tibbi ve yasal sorunlardan kaçinmak için primer cerrahi onarim mümkün oldugunca erken yapilmalidir. Thompson ve ark.8 göz yaralanmasindan sonra 24 saat içinde GIYC’nin çikartilmasinin endoftalmi riskini belirgin olarak azalttigini göstermislerdir. Bu çalismada dikkat çeken diger bir veride GIYC saptanan 463 hastadan 434’ünün (%94) koruyucu gözlük kullanmamasidir.8 Bu olgu ön kamarada GIYC’densüphenilen delici göz yaralanmalarinda gonyoskopinin yararliligini göstermistir. Göz yaralanmalarinin büyük kismi isyerlerinde meydana gelen önlenebilir kazalardir. Koruyucu gözlük ya da kaynakçi siperi kullanilmasi gibi is ve isci sagliginin korunmasinda önlemlerin artirilmasinin önemine dikkat çekilerek kamuoyunun duyarliligi saglanmalidir. Yazisma Adresi/AddressforCorrespondence: Dr. Özdemir Özdemir, Fatih Sultan Mehmet Egitim ve Arastirma Hastanesi, Göz Hastaliklari, Istanbul, Türkiye Tel.: +90 506 201 75 75 E-posta: ozdemirozdemir@yahoo.com Gelis Tarihi/Received: 13.07.2012 Kabul Tarihi/Accepted: 11.10.2012
Licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND) International License.
CC BY-NC-ND — Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 InternationalThe statements, opinions, and data contained in articles published in this journal are solely those of the individual author(s) and contributor(s) and do not necessarily reflect the views of the journal, its editors, editorial board, owner, or Galenos Publishing House.
Neither the journal nor Galenos Publishing House endorses or recommends any commercial product, process, service, institution, or organization that may be mentioned or advertised in the journal. The publication of advertisements, product information, or links to external websites does not constitute endorsement or approval by the journal or the publisher.
The journal, its editors, editorial board, owner, and Galenos Publishing House make reasonable efforts to ensure the accuracy and integrity of published content; however, they cannot be held responsible for errors, omissions, or any consequences arising from the use of information contained in the journal, to the extent permitted by applicable law.
Information published in the journal is intended for scientific and educational purposes and should not be considered a substitute for professional medical advice, diagnosis, or treatment. Readers should consult appropriately qualified healthcare professionals regarding individual medical conditions or treatment decisions.
External links are provided for informational convenience only. The journal and Galenos Publishing House are not responsible for the availability, accuracy, content, privacy practices, or policies of external websites.