Late-Term Visual Adequateness of Driver License Holders

1. 1Ege Üniversitesi Tip Fakültesi, Göz Hastaliklari Anabilim Dali, Izmir, Türkiye

Corresponding Author: Son on yilda (2001-2011) ülkemizde 8,389,426 trafik kazasi gerçeklesmis olup, 1,834,907 kisi yaralanmis, 47,437 kisi ise hayatini kaybetmistir. Bu süre zarfinda kazaya neden olan parametrelerdeki oranlar degerlendirildiginde %94,66 sürücü kusuru, %4,58 yaya kusuru , %0,35 yol kusuru, %0,26 araç kusuru, %0,25 yolcu kusuru bulunmustur.5 Periyodik araç muayenelerinin mutlak zorunlu, periyodik sürücü mayenelerinin ise ancak progresif göz hastaligi varliginda zorunlu oldugu ülkemizde, araçlar kazalarin 10000’de 26’sindan, sürücüler 10000’de 9466sindan sorumludur. Birçok ülkede de durum benzerlik arzetmektedir. Örnegin Irlanda’da sadece progresif hastalik durumunda muayene zorunlulugu mevcuttur.6 Amerika Birlesik Devletleri’nin bazi eyaletlerinde örnegin Washington’da düzenlenen saglik raporlarinda doktorun muayene kartinda sürücü belgesi adayi hakkinda periyodik muayene zorunlulugunun olup olmadiginin belirttildigi ve eger muayene zorunlulugu mevcutsa muayene sikliginin yazilabilecegi (6 ay, 1 yil, 2 yil) bir bölüm bulunmaktadir.7 Ancak diger bazi eyaletlerde periyodik muayene zorunlulugu mevcuttur. Örnegin Arizona eyaletinde 65 yasa kadar her 12 yilda bir, 65 yasindan sonra ise her 5 yilda bir tekrar muayene edilerek lisansin yenilenmesi zorunlulugu mevcuttur.8 Bu zorunluluk Almanya’da 70 yasindan sonra her iki yilda birdir.9 Ülkemizde 18 yasini doldurduktan sonra sürücü belgesi alinip ömür boyu kullanilabilmektedir. Sürücü belgesi alindiginda progresif bir hastalik tespit edilmedigi takdirde hiçbir periyodik muayene zorunlulugu mevcut degildir. Trafik kazalarinin sik yasandigiülkemizde göz muayenelerinin periyodik yapilmasi ile en azindan sürücü hatalarindan kaynaklanan olduça önemli bir faktörün ortadan kaldirabilecegini düsünmekteyiz. Üstelik çalismamizda yasal olarak sürücü belgesi alamayacak olan 2 kisinin yaslarinin 60 yas altinda olmasi nedeniyle belirli, periyodik muayene uygulamasinda bir yas sinirinin da olmamasinin daha dogru bir yaklasim olabilecegi kanisindayiz. Mevcut “Sürücü Adaylari ve Sürücülerde Aranacak Saglik Sartlari ile Muayenelerine Dair Yönetmelik”in periyodik muayene konusundaki eksikligi disinda, halen düzeltilmemis bilimsel açidan göz hekimleri olarak sürüdürülmesine sessiz kalamayacagimiz yanlislari da vardir. Egrilmez’in10 daha önce degindigi yönetmelikte yer alan ve mutlaka düzeltilmesi gereken hatalardan, özet alinti yapacak olursa: Matematiksel hatalar:“Yönetmeligin 5. maddesinin 2. bendinin c fikrasinda “10/10 görme: gözlük veya kontakt lensle iyi aydinlik ortamda araçlarindan 20 metre mesafeden 79 mm yükseklik x 50 mm genislikteki sekil veya bir yaziyi okumalarini gerektirir.” cümlesi yer almaktadir. Bu cümle, Ingiltere’de geçerli olan görme keskinligi sinir degeri olup, Ingiltere’deki yönetmelikte bu sinir degerin 6/15, yani ondalik ifadeyle yaklasik 4/10 degerine denk gelmektedir. “ Dilbilgisi Hatalari: Ilk kez gece körlügü olanlara da sürücü olma hakkini veren bu düzenlemede “gece”nin tarifi 3 kez yapilmistir. Bunlardan ilki yapilmasi gereken muayenelerin siralandigi 4. madde içindedir ve oldukça anlasilmaz bir cümle kullanilmistir: “Gece körlügü (Varsa gün dogumundan bir saat önce ile gün batimindan bir saat sonraki zaman dilimi içerisinde kullanilabilir.)” Bu cümleden hem dogru, hem yanlis sonuca varmak mümkündür. Ikinci “gece” tanimi 5. maddenin 6. fikrasinda yapilmis olup, gece ile gündüz tanimi tam olarak birbiriyle karistirilmistir: “Gece körlügü olanlar gün dogumundan bir saat önce, gün batimindan bir saat sonra araç kullanabilirler.”Üçüncü“gece” tanimi monoküler kisilerin yetkilerini tanimlarken yapilmis olup, en dogru ve net ifade budur: “Gece araç kullanamaz. (Gece: gün batimindan bir saat sonrasi ile gün dogumundan bir saat öncesidir.)”. Sonuç olarak, sürücü belgelerine iliskin mevcut yönetmeligin sagliga iliskin metninde, hem rutin periyodik muayene gerekliligi mevcut olup, hem de bir göz hekimi olarak düzeltilmiyor olmasina seyirci kalamayacagimiz optik-matematik ve dilbilgisi hatalari vardir. Yönetmeligin kapsamli bir revizyona acilen gereksinimi oldugunu düsünüyoruz. Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Melis Palamar Onay, Ege Üniversitesi Tip Fakültesi, Göz Hastaliklari Anabilim Dali, Izmir, Türkiye Tel.: +90 232 390 37 88 E-pos­ta: melispalamar@hotmail.com Gelis Tarihi/Received: 27.11.2012 Kabul Tarihi/Accepted: 15.01.2013