Patient Satisfaction After Penetrating Keratoplasty

1. 1Ege University Faculty Of Medicine, Department Of Pathology, Izmir, Turkey
2. 2Ege University Faculty Of Medicine, Department Of Pathology, Izmir, Turkey

Corresponding Author: Halk arasinda “göz nakli” olarak anilan kornea nakli ameliyatlarina olan talep, ülkemiz kosullarinda, neredeyse tamamen ameliyat öncesi faktörler ile belirlenmektedir. Ameliyat endikasyonu, korneanin en erken bulunabilecegi merkez, hastanin bu merkeze ulasim olanaklari ve ameliyat masraflarinin sosyal güvenlik kurumu tarafindan karsilaniyor olup olmamasi bu talebin olusmasinda rol oynayan en önemli faktörlerdir. Aslinda doku kitliginin yarattigi bu tercih faktörleri, doku temininin yeterli olabilecegi bir ortamda, yerini yasal düzenlemelerin belirledigi kornea teminine degil, biz göz hekimlerinin belirledigi kornea nakli ameliyatinin sonuçlarina birakacaktir. Bununla birlikte, kornea nakli hastalarinda ameliyat sonrasi memnuniyet, ameliyat sonrasi beklentilerin karsilanip karsilanmadigi, görsel ve yasam konforuna ait degisimler, bugüne dek ülkemizde hiç ele alinmamis, uluslararasi literatürde de pek az irdelenmistir. Ülkemizde ameliyat sonrasi memnuniyet esigini, gerçek ötesi seviyelere yükselten ve ameliyatin kornea disindaki göz yapilarina ait kusurlari da ortadan kaldiracagi yönünde beklenti olusturan ‘göz nakli’ deyimi, memnuniyeti azaltabilecek bir faktördür. Bu nedenle kornea nakli yapilacak olan hastalarin ameliyat öncesinde, bu ameliyattan ne gibi bir fayda beklemeleri gerektigi konusunda aydinlatilmasi oldukça önem kazanmaktadir. Dogru sekilde bilgilendirilmis hastalarin beklentileri gerçekçi seviyelere çekilecek, bu sayede ameliyat sonrasi memnuniyet de dolayli olarak artacaktir. Williams ve ark.7 PKP sonrasi hasta memnuniyetinin diger gözdeki görme keskinliginden daha iyi bir görme keskinligi saglanmasina bagli oldugunu bildirmislerdir. Biz ise çalismamizda diger gözün görme keskinliginin yani sira cinsiyet ve yasin da sonuç memnuniyeti etkilemedigini gördük. Hatta keratoplasti uygulanan gözün preoperatif görme keskinligi derecesi ve elde edilen görsel artisin dahi hasta memnuniyetinde yeterince etkili olmadigini saptadik. Hastalarin memnuniyetinde istatistiksel olarak anlamli derecede etkili olan tek parametre Navon ve ark.’nin8’da rapor ettigi gibi keratoplasti uygulanan gözün postoperatif görme keskinligi idi. Görsel fonksiyonun ameliyat öncesi taniyla iliskili oldugu ve herpetik lezyonlar nedeniyle opere edilen kisilerin daha iyi görsel sonuçlar elde ettigi daha önce belirtilmistir.8 Uiters ve ark.9 tarafindan yapilan benzer bir çalismada büllöz keratopatili grup en az memnun, keratokonuslu olgular ise en memnun grup olarak bildirilmistir.Bizim çalismamizda keratit sekeli olan grup en memnun grup iken büllöz keratopati grubu en memnuniyetsiz grup olarak bulundu. Keratit sekeli olan olgularin söz konusu gözlerini kaybetmenin esiginden dönüp nakil ameliyatindan sonra bu gözlerinin korunmasi, hatta görür hale gelmesi nedeniyle memnun olduklari sonucuna vardik. Psödofakik-afakik büllöz keratopati olgularinin memnuniyetsizliginin ise daha önce iyi gören gözlerinin katarakt ameliyati sonrasi görmez hale gelmis olmasi ve ardindan yanma-batma gibi çok rahatsiz edici yakinmalarin ortaya çikmasina bagli oldugunu düsündük. Bunun yani sira büllöz keratopati olgularinda daha önce geçirilmis cerrahiye sekonder gelisen inflamasyon nedeniyle kistoid maküla ödemi gibi ek arka segment problemleri mevcudiyetine bagli görme keskinligi artisinin da sinirli oldugu yadsinmamalidir.10,11 Oftalmolojide hastalarin hastaliklara bagli ya da ameliyatlardan sonra degisen yasam kalitesinin degerlendirilmesi her geçen gün daha çok önem kazanmaktadir.12-14 Her ne kadar çalismamizda mevcut yasam kalitesi anketlerinden birini kullanmamis da olsak, anketi cevaplayan hastalarin %70’i kornea naklinden sonra yasam kalitelerinin daha iyi oldugunu, %22 olgu ise herhangi bir degisiklik farketmediklerini belirttiler. Muhtemelen benzer bir çalismayi Türkçe olarak valide edilmis yasam kalitesi anketlerinden bir ya da birkaçini kullanarak yapmak çok daha güvenilir, tatmin edici sonuçlar verecek ve literatüre çok daha önemli katkilar yapacaktir. PKP sonrasi hasta memnuniyetinde tek anlamli parametre, sonuç görme keskinligi olarak karsimiza çikmistir. Büllöz keratopati tanili gözlerde, batma, fotofobi, sulanma gibi önemli irritasyon nedenlerinin ortadan kalkmasina ragmen, görme keskinliginin keratit sekeli, keratokonus ve kornea distrofileri gibi izole kornea hastaliklarindaki kadar artmamis olmasi, bu hasta grubunu en memnuniyetsiz hasta grubu haline getirmistir. Elde edilmis olan degerli kornea dokularinin uygun sartlarda, uygun kisilere nakledilmesi ve bu kisilerin de yapilan bu özel ameliyattan memnun olmasi, beklentilerin kimi hastada irritatif semptomlarin düzelmesi, kimi hasta gözün anatomik bütünlügünün ve görme potansiyelinin korunmasi, kimi hastada ise görsel artis üzerine yogunlastirilmasi ile mümkün olacaktir. Bu nedenle kornea nakli uygulanacak her hastanin, endikasyona özel biçimde bilgilendirilmesi, ameliyattan sonra karsilasabilecekleri olasi problemler hakkinda aydinlatilmasi, vazgeçilmez bir gereklilik olarak görülmüstür. Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Melis Palamar Onay, Ege Üniversitesi Tip Fakültesi, Göz Hastaliklari Anabilim Dali, Izmir, Türkiye Tel.: +90 232 388 14 69 E-posta: melispalamar@hotmail.com Gelis Tarihi/Received: 28.02.2013 Kabul Tarihi/Accepted: 16.05.2013