Türk Oftalmoloji Dergisi, makale hazırlama, hakem değerlendirme ve editoryal süreçlerde Büyük Dil Modelleri (LLM'ler) ve diğer AI (Yapay Zeka) tabanlı platformların kullanımının artmakta olduğunu kabul etmektedir. Bu araçlar değerli destekler sunabilse de, süreçlerde şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkeler temel öncelikler olmalıdır.
Yazarlar İçin
Beyan Yükümlülüğü:
Yazarlar, makale hazırlığı sırasında AI araçlarından yararlanıldığını, yazılımın adı ve sürüm bilgisiyle birlikte, açık bir şekilde Yöntemler veya Teşekkür bölümünde belirtmelidir.
Yazarlar, AI araçlarının makalede oynadığı spesifik rolleri (örneğin metin üretimi, veri analizi veya görselleştirme gibi) ayrıntılı biçimde açıklamalıdır.
Yazarlık ve Sorumluluk:
AI sistemleri yazarlık hakkı kazanamaz. Makalede yazar olarak listelenen kişilerin çalışmaya anlamlı bir entelektüel katkıda bulunmuş olmaları ve makale içeriğinin sorumluluğunu üstlenmeleri gerekir.
Yazarlar, AI tarafından üretilen tüm içerikleri gözden geçirmek, doğrulamak ve onaylamakla yükümlüdür.
Veri Doğruluğu ve Geçerliliği:
Yazarlar, AI araçları tarafından üretilen verileri ve analizleri titizlikle doğrulamalıdır. AI kaynaklı hatalı bilgi veya yanlış sunum, bilimsel suistimal olarak değerlendirilebilir.
AI destekli sonuçlar, gönderimden önce mutlaka insan tarafından doğrulanmalı ve yorumlanmalıdır.
Etik Hususlar:
AI araçlarının kullanımı, gizlilik, mahremiyet ve veri koruma ilkelerine tam uyum içinde gerçekleştirilmelidir.
Bilimsel araştırmalara ilişkin geçerli etik kurallara ve kurumsal politikalara riayet edilmesi zorunludur.
Hakemler İçin
Yapay Zekâ Kullanım Yasağı
Hakemler, değerlendirme sürecinin hiçbir aşamasında yapay zekâ araçlarını kullanmamalıdır.
Hakem raporlarının hazırlanması, analiz edilmesi ve önerilerin oluşturulması tamamen hakemin kendi akademik birikimi, uzmanlığı ve bağımsız değerlendirmesi doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.
Hakemler, üçüncü taraf yazılımlar, otomatik içerik üretim sistemleri veya yapay zekâ destekli analiz araçlarından yararlanamaz.
Sorumluluk ve Akademik Dürüstlük
Hakem değerlendirmeleri kişisel, özgün ve bağımsız olmalıdır. Hakem, sunduğu görüş ve önerilerin tamamından bireysel olarak sorumludur.
Değerlendirme süreci, bilimsel etik ilkeleri çerçevesinde yürütülmeli; dış kaynaklı otomatik içerik üretimi veya analiz desteği kullanılmamalıdır.
Gizlilik:
Hakemler, kendilerine gönderilen makalelerin içeriğini hiçbir dijital platforma, yazılıma veya harici araca aktaramaz.
Gönderilen çalışmaların gizliliği mutlak olup, değerlendirme sürecine ilişkin tüm bilgiler üçüncü taraflarla paylaşılmamalıdır.
Makale değerlendirmesini kabul eden hakemler belirtilen hususlara uyacağını taahhüt eder.
Editörler İçin
Şeffaflık ve Beyan:
Editörler, makale değerlendirme ve karar verme süreçlerinde AI araçlarından anlamlı şekilde yararlandıklarında bunu açıkça beyan etmelidir.
AI araçlarının editoryal kararlara nasıl ve hangi kapsamda katkıda bulunduğu açıkça belirtilmelidir.
Sorumluluk ve Doğrulama:
Editörler, AI desteği alınmış olsa dahi, yayımlanacak makalelere ilişkin nihai kararların tüm sorumluluğunu taşır.
AI kaynaklı bilgilerin editoryal kararlarda kullanılabilmesi için insan tarafından titizlikle doğrulanması ve yorumlanması zorunludur.
Etik ve Gizlilik İlkeleri:
Editörler, AI kullanımında gizlilik, mahremiyet ve kurumsal kurallara tam uyum içinde hareket etmelidir.
AI araçlarının entegre edildiği editoryal iş akışları, yazarların ve hakemlerin gizliliğini ve veri güvenliğini koruyacak şekilde düzenlenmelidir.
